Behavior-driven development (BDD) testing là một phương pháp Agile hữu ích, tập trung vào việc tăng cường giao tiếp giữa stakeholder kỹ thuật và không kỹ thuật thông qua các ví dụ cụ thể. Dù BDD mang lại nhiều lợi ích, việc đưa phương pháp này vào quy trình doanh nghiệp vẫn có thể phát sinh nhiều thách thức mà tổ chức cần xử lý nếu muốn tận dụng hết giá trị của nó.
Mục lục hide
- 1) BDD testing thúc đẩy giao tiếp như thế nào?
- 2) Triển khai BDD testing trong tổ chức
- 3) Những thách thức khi áp dụng BDD testing
- 4) Kết luận
BDD testing thúc đẩy giao tiếp như thế nào?
Cách tiếp cận Three Amigos
BDD testing được xây dựng dựa trên ý tưởng “The Three Amigos”. Ý tưởng này đề cập đến khoảng cách giao tiếp giữa ba vai trò chính trong quá trình phát triển phần mềm.
- Business: Thường là business analyst (BA) hoặc product owner (PO). Nhóm business đưa ra yêu cầu sản phẩm và tập trung vào vấn đề mà người dùng cần được giải quyết. Đây là phía không kỹ thuật.
- Development: Developer chịu trách nhiệm đưa ra giải pháp cho các vấn đề mà PO đặt ra. Họ phụ trách toàn bộ hoạt động kỹ thuật.
- Testing: Nhóm testing, hay QA, bảo đảm phần mềm hoạt động như mong đợi. Họ muốn xác nhận liệu giải pháp có thực sự giải quyết được vấn đề của BA hay không và những rủi ro nào có thể xảy ra.
Giao tiếp là chìa khóa
Trong cách kiểm thử truyền thống, góc nhìn của Three Amigos thường tách rời nhau. Stakeholder chuyển yêu cầu cho phía business, sau đó business giải thích lại cho nhóm kỹ thuật. Tiếp theo, developer chuyển yêu cầu thành code, còn tester chuyển yêu cầu thành test scenario. Quy trình này kéo dài và dễ bị thất thoát ý nghĩa trong quá trình diễn giải, từ đó dẫn đến hiểu nhầm.
Ngược lại, với BDD testing framework, Three Amigos cùng ngồi lại với nhau. Ngôn ngữ dùng chung trong quá trình này là Gherkin, giúp mọi người hiểu rõ vấn đề đang được thảo luận. Sau đó, tester có thể tạo test case từ tài liệu viết bằng Gherkin. Vì vậy, chúng tôi khuyến nghị chỉ nên đưa vào thảo luận những người trực tiếp làm việc với tính năng cụ thể đó.
Mặc dù cách tiếp cận Three Amigos thường phổ biến trong Agile, nó cũng có thể áp dụng cho nhiều quy trình phát triển phần mềm khác. Có nhóm thích tổ chức các buổi họp chính thức định kỳ. Có nhóm xem đây là một mindset hơn là một thủ tục cố định, nơi các vai trò phối hợp với nhau liên tục. Dù áp dụng theo cách nào, sự cộng tác giữa Three Amigos trước khi bắt đầu phát triển vẫn là điều bắt buộc.
Triển khai BDD testing trong tổ chức
Các hoạt động BDD thường gồm quy trình ba bước: khám phá, diễn đạt và tự động hóa. Ba bước này giúp đội ngũ tự tin hơn khi cần thay đổi hệ thống nhanh. Sự hiểu biết chung về vấn đề sẽ được phản ánh trước hết trong tài liệu, sau đó là trong code.
Giai đoạn khám phá
Một trong những thách thức lớn nhất của phát triển phần mềm là xác định chính xác cần xây dựng cái gì. Theo báo cáo State of Agile Culture Report 2023, chỉ 41% người tham gia cho biết họ hiểu rõ yêu cầu kinh doanh. Điều này cho thấy có sự thất bại trong giao tiếp giữa các nhóm. Kết quả là thành viên không thể chuyển hóa mục tiêu kinh doanh thành ưu tiên công việc của mình một cách đầy đủ. Giai đoạn khám phá trong BDD testing giải quyết vấn đề này bằng cách thúc đẩy giao tiếp hiệu quả giữa thành viên business và kỹ thuật.
Thông qua các cuộc trao đổi có cấu trúc, thường được gọi là discovery workshop hoặc brainstorming session, cả nhóm cùng thảo luận và đi đến thống nhất về mục tiêu mong muốn. Việc này giúp làm rõ nhu cầu người dùng, quy tắc hệ thống và phạm vi dự án, đồng thời có thể phát hiện các hiểu nhầm trước khi chúng gây hậu quả ở giai đoạn sau.
Giai đoạn khám phá cũng hỗ trợ ưu tiên tính năng theo nhu cầu người dùng, từ đó giúp developer tập trung vào các chức năng thực sự cần thiết. Cách tiếp cận này làm tăng khả năng sản phẩm cuối cùng mang lại đúng giá trị mong muốn. Nắm vững discovery stage là điều rất quan trọng nếu muốn hiểu toàn cảnh và tận dụng tốt quy trình BDD testing.
Giai đoạn diễn đạt
Tiếp theo là formulation stage. Khi hành vi thực tế đã được hiểu rõ, nhóm có thể diễn đạt lại thành tài liệu có cấu trúc bằng ngôn ngữ Gherkin. Tài liệu này phục vụ hai mục đích chính:
- Hiểu biết chung: Đây là cách nhanh để xác nhận rằng tất cả mọi người đang cùng hiểu một điều về những gì cần được thực hiện.
- Nền tảng cho tự động hóa: Khác với tài liệu truyền thống, BDD testing sử dụng định dạng mà cả con người lẫn máy đều có thể đọc. Nhờ đó, nhóm có thể phản hồi về mục tiêu chung, tăng cường cộng tác. Đồng thời, các scenario này còn có thể được dùng làm nền tảng cho test automation. Đây là cách giúp bảo đảm sản phẩm cuối cùng đáp ứng toàn bộ chức năng đã được thống nhất.
Khi viết các đặc tả có thể triển khai được như vậy, đội ngũ không chỉ chia sẻ cùng một ngôn ngữ mà còn dần quen với thuật ngữ của domain, từ đó duy trì giao tiếp hiệu quả cho đến giai đoạn phát triển code.
Giai đoạn tự động hóa
Cuối cùng là automation stage. Tất cả hành vi đã thảo luận ở các bước trước sẽ được triển khai, bắt đầu bằng automated tests. Như đã đề cập, các đặc tả này đóng vai trò hướng dẫn trực tiếp cho quá trình triển khai.
Những bước này có thể được áp dụng như unit test hoặc tích hợp vào một test suite lớn hơn bằng BDD testing framework. Quá trình tự động hóa tập trung vào việc bảo đảm test thể hiện chính xác hành vi mong đợi và từng thao tác đều hoạt động đúng theo code. Automation testing giúp việc chạy đi chạy lại các bài test trở nên dễ dàng và hiệu quả, giảm công sức kiểm thử thủ công cũng như chi phí bảo trì sau này. Nhờ đó, tester có thể tập trung hơn vào các nhiệm vụ quan trọng như exploratory testing.
Dưới đây là phần tóm tắt những gì đã thảo luận:
Tìm hiểu thêm về Automation Testing Service của HDWEBSOFT.
Những thách thức khi áp dụng BDD testing
Sức mạnh của BDD testing nằm ở khả năng thu hẹp khoảng cách giao tiếp và tạo ra phần mềm xoay quanh người dùng. BDD nuôi dưỡng sự cộng tác, giúp mọi nhóm liên quan hiểu đúng yêu cầu, từ đó làm cho quá trình phát triển hiệu quả hơn. Vậy điều gì khiến việc áp dụng BDD không dễ dàng? Hãy cùng xem những thách thức chính dưới đây.
Sự kháng cự với thay đổi
Một rào cản phổ biến khi áp dụng Behavior-Driven Development là sự kháng cự với thay đổi. Điều này có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như chưa hiểu rõ lợi ích của BDD, ngại thay đổi hoặc lo lắng trước điều mới. Đội ngũ phát triển thường đã quen với cách làm cũ, nên việc chuyển sang một phương pháp mới đòi hỏi sự thay đổi về tư duy. Vì vậy, developer, tester và business analyst có thể do dự khi phải thay đổi thói quen làm việc hằng ngày.
Giải pháp
Để xử lý thách thức này, doanh nghiệp nên đầu tư vào các chương trình đào tạo. Workshop và tutorial là cơ hội tốt để cung cấp kiến thức bài bản về BDD testing. Những hoạt động như vậy sẽ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra nhẹ nhàng hơn.
Thiếu hụt kỹ năng
Một trở ngại thường gặp khi triển khai BDD testing là khoảng trống kỹ năng giữa các thành viên trong nhóm. Việc áp dụng thành công đòi hỏi những năng lực nhất định, bao gồm khả năng sử dụng domain-specific language, viết executable specification và automated tests. Không phải thành viên nào cũng sẵn có những kỹ năng này, nên tốc độ triển khai có thể bị chậm lại.
Giải pháp
Đầu tư vào đào tạo và nâng cao kỹ năng là lựa chọn đúng cho vấn đề này. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần cung cấp tài nguyên để nhóm kỹ thuật học các ngôn ngữ và công cụ liên quan. Nếu cần, hãy cân nhắc mời chuyên gia bên ngoài tham gia huấn luyện.
Thiếu cộng tác
BDD testing framework luôn nhấn mạnh sự cộng tác giữa phía business và nhóm kỹ thuật, cũng như tầm quan trọng của việc cùng hiểu và cùng giao tiếp. Tuy nhiên, đạt được mức cộng tác này không hề đơn giản, đặc biệt trong những đội ngũ lớn hoặc phân tán ở nhiều nơi.
Giải pháp
Cách tốt nhất là chủ động thúc đẩy sự phối hợp giữa các nhóm cross-functional. Doanh nghiệp có thể tổ chức các hoạt động giao tiếp định kỳ như họp, workshop hoặc hướng dẫn sử dụng công cụ cộng tác. Đồng thời, cần nhấn mạnh tầm quan trọng của ngôn ngữ chung và sự hiểu biết chung giữa các thành viên.
Văn hóa tổ chức không phù hợp
Nếu Behavior-Driven Development không phù hợp với văn hóa, quy trình hoặc ưu tiên hiện tại của tổ chức, sự cản trở hoặc ma sát sẽ dễ xuất hiện. Xung đột này có thể khiến các nguyên tắc BDD khó được áp dụng thành công, đặc biệt nếu tổ chức đề cao thành tích cá nhân hơn là làm việc nhóm.
Giải pháp
Xây dựng một văn hóa coi trọng cộng tác, giao tiếp cởi mở và cải tiến liên tục là việc không dễ. Vì vậy, thách thức này cần được xử lý ở mọi cấp trong tổ chức. Ban lãnh đạo đóng vai trò rất quan trọng trong việc thiết lập tinh thần phù hợp với các nguyên tắc của BDD.
Khó khăn về công cụ
Việc chọn công cụ phù hợp cho BDD testing có thể khó khăn, vì người kiểm thử cần đủ năng lực để quản lý scenario. Trên thị trường hiện có rất nhiều công cụ testing khác nhau, và việc chọn sai công cụ có thể gây rủi ro. Nhiều đội ngũ cũng gặp khó khăn khi tích hợp công cụ BDD vào môi trường phát triển và kiểm thử hiện có, từ đó tạo ra sự kém hiệu quả.
Giải pháp
Trong trường hợp này, việc nghiên cứu kỹ trước khi chọn công cụ là rất cần thiết. Doanh nghiệp nên chọn công cụ phù hợp với quy trình phát triển hiện tại và có hỗ trợ cho các ngôn ngữ lập trình cũng như framework mà tổ chức đang sử dụng.
Tìm hiểu thêm: Những công cụ và tiện ích nào phù hợp với doanh nghiệp của bạn?
Thiếu nền tảng test automation đủ mạnh
BDD testing phụ thuộc rất nhiều vào test automation để xác thực behavior specification và hỗ trợ chạy scenario hiệu quả, đều đặn. Tuy nhiên, nếu hạ tầng test automation không đủ mạnh — ví dụ framework không ổn định hoặc môi trường test bị giới hạn — thì việc áp dụng BDD và hiệu quả của nó sẽ bị cản trở đáng kể.
Giải pháp
Doanh nghiệp nên ưu tiên xây dựng một nền tảng test automation vững chắc. Test coverage cũng cần được cập nhật và duy trì thường xuyên để theo kịp các yêu cầu thay đổi nhanh.
Tìm hiểu sâu hơn về Software Testing Service của chúng tôi.
Kết luận
Tóm lại, dù việc áp dụng BDD testing vào quy trình doanh nghiệp có nhiều thách thức, các lợi ích về giao tiếp tốt hơn, cộng tác hiệu quả hơn và chất lượng phần mềm cao hơn vẫn khiến đây là một hướng đi đáng giá. Bằng cách áp dụng tư duy Three Amigos, chủ động xử lý thách thức và triển khai các giải pháp phù hợp để vượt qua sự kháng cự, doanh nghiệp có thể tích hợp BDD thành công vào thực tiễn làm việc và gặt hái giá trị từ một quy trình phát triển phần mềm hiệu quả hơn.
