Mục lục hide
- 1) Kiểm thử ứng dụng di động đang bị chậm lại
- 2) Automation testing là gì?
- 3) Tầm quan trọng của mobile test automation
- 4) Thách thức kỹ thuật trong mobile test automation
- 5) Năm thách thức chính của mobile test automation
- 6) Hướng dẫn 5 bước để triển khai mobile test automation
- 7) Kết luận
Kiểm thử ứng dụng di động đang bị chậm lại
Test automation rất quan trọng trong bối cảnh công nghệ liên tục thay đổi. Dù mobile là kênh số chủ đạo, app store vẫn liên tục được lấp đầy bởi các ứng dụng mới và các bản cập nhật. Việc phát hành ứng dụng nhanh hơn với độ bao phủ automation cao hơn vẫn là một rào cản đối với nhiều tổ chức. Theo báo cáo 2024 Mobile Test Automation Trends của Kobiton, test automation đóng vai trò lớn trong việc phát hiện và rút ngắn các khoảng trễ không hiệu quả giữa các giai đoạn coding. Tuy nhiên, chưa đến 24% test đang được tự động hóa. Báo cáo này cũng cho thấy tỷ lệ tự động hóa trong ngành mobile vẫn còn khá thấp.
Trong hành trình tìm hiểu nguyên nhân của tỷ lệ thấp đó, chúng tôi đã xác định được năm thách thức chính. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng bàn về automation testing là gì, vì sao mobile test automation lại quan trọng, và quan trọng nhất là các thách thức, giải pháp cùng những bước thiết yếu để xây dựng một quy trình kiểm thử tự động hiệu quả.
Automation testing là gì?
Automation testing là một kỹ thuật kiểm thử thực tế và hiệu quả, sử dụng các công cụ và framework tự động để chạy test. Có thể hình dung nó như một trợ lý robot không biết mệt, chuyên xử lý những tác vụ lặp đi lặp lại để tester có thể tập trung vào những việc quan trọng hơn. Điều này đặc biệt phù hợp với mobile development. Mobile test automation cũng dùng các công cụ tương tự để kiểm thử ứng dụng di động. Trong khi manual testing là một gánh nặng quen thuộc với nhiều tester, công cụ phù hợp có thể giúp rút ngắn đáng kể chu kỳ kiểm thử.
Tầm quan trọng của mobile test automation
Trong thế giới hiện đại, automated testing đã làm thay đổi quy trình phát triển phần mềm. Đây cũng là một trong những lý do chính khiến ứng dụng di động bùng nổ mạnh mẽ. Hãy cùng điểm qua những lợi ích quan trọng mà automation mang lại, giúp tổ chức tăng tốc phát triển và kiểm thử.
Chu kỳ phản hồi nhanh hơn
Với test automation, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian cần thiết để hoàn thành chu kỳ phản hồi cho một tính năng mới hoặc bản cập nhật. Tester càng phản hồi sớm thì team development càng sớm loại bỏ rủi ro bug.
Tối đa hóa ROI
Nếu chỉ dựa vào manual testing, developer sẽ mất nhiều thời gian hơn để xây dựng và phát hành ứng dụng. Thêm vào đó, các hoạt động kiểm thử chất lượng lặp lại bằng tay có thể gây chậm trễ vào ngày release. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến ROI của tổ chức. Automated testing giúp rút ngắn thời gian phát hành bằng cách tự động hóa các tác vụ lặp lại và yêu cầu ít nguồn lực hơn, từ đó tạo ra ROI cao hơn.
Độ bao phủ kiểm thử rộng hơn
Việc đạt 100% test coverage cho các ứng dụng phức tạp là điều không dễ. Test automation có thể hỗ trợ tester bằng cách mang lại độ bao phủ kiểm thử rộng hơn, đồng thời hỗ trợ test các phần như UI/UX, database, server và nhiều thành phần khác. Nhờ vậy, tester có thể nâng cao chất lượng ứng dụng mà không làm ảnh hưởng đến chức năng.
Giảm chi phí và tận dụng nguồn lực con người
Dù quy trình automated test đòi hỏi khoản đầu tư đáng kể từ doanh nghiệp, nó vẫn có thể giảm tổng chi phí vận hành nhờ sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tổ chức chỉ cần một đội ngũ nhỏ hơn để vận hành quá trình kiểm thử với các tool automation. Điều này giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và lợi nhuận.
Máy móc có thể làm việc 24/7
So với manual testing, test automation có lợi thế lớn ở tính linh hoạt, vì nó có thể chạy test bất kỳ lúc nào. Máy móc không mệt như con người, và automated tests có thể chạy liên tục 24/7. Điểm tốt nhất là không cần giám sát liên tục, nhờ đó team testing có thể dành thời gian cho các nhiệm vụ khác cần nhiều sự tập trung hơn.
Tìm hiểu thêm về dịch vụ Automation Testing Development & Consultation của HDWEBSOFT.
Thách thức kỹ thuật trong mobile test automation
Việc xây dựng framework mobile test automation khó hơn đáng kể so với web. Dù cả hai đều liên quan đến việc tự động hóa tương tác với UI, mobile app mang đến những độ phức tạp riêng. Đầu tiên, sự phân mảnh thiết bị trong thế giới mobile là cực lớn. Có vô số thiết bị với nhiều hệ điều hành, kích thước màn hình và độ phân giải khác nhau, đòi hỏi framework phải thích nghi và hoạt động ổn định trên nhiều cấu hình. Thứ hai, UI trên mobile phụ thuộc nhiều vào các thao tác cử chỉ như pinch và swipe. Điều này phức tạp hơn so với cấu trúc rõ ràng của phần tử website. Thứ ba, mobile app thường phụ thuộc vào GPS, camera, bộ nhớ hoặc kết nối mạng. Những yếu tố này làm tăng đáng kể độ khó của framework test automation. Cuối cùng, test automation trên web có thể điều khiển UI khá dễ bằng XPath, CSS selector và document selector. Ngược lại, mobile test automation thường phụ thuộc vào image processing, nơi screenshot được chụp lại rồi thuật toán xử lý ảnh được dùng để xác định nút bấm hay ô nhập liệu. Chỉ một thay đổi nhỏ về font hay màu sắc cũng có thể khiến image-based test thất bại. Tất cả các lý do trên, cộng thêm tốc độ phát triển không ngừng của mobile app và công nghệ nền tảng, khiến mobile automation phức tạp hơn web automation.
Năm thách thức chính của mobile test automation
Khi nói đến mobile test automation, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều rủi ro có thể dẫn đến thất bại. Qua nhiều năm thực hiện automated tests, chúng tôi nhận ra năm nguyên nhân hàng đầu khiến testing không đạt kết quả như kỳ vọng. Hãy cùng xem những thách thức phổ biến nhất và một số cách để vượt qua chúng.
Lịch phát hành quá gấp
Việc viết test code mới đã tốn rất nhiều thời gian và công sức; còn việc tích hợp các test mới vào chu kỳ test hiện có lại là một câu chuyện khác. Test automation cho mobile app phải đối mặt với thách thức kép: độ phức tạp của môi trường mobile và thời gian bị bó hẹp trong quy trình phát triển ứng dụng. Điều này khiến việc viết test code ổn định, có thể chạy liên tục và song song trên nhiều nền tảng di động trở nên khó khăn.
Đổi mới liên tục đòi hỏi test suite phải tăng trưởng liên tục, điều này khiến chu kỳ thực thi tổng thể trở nên dài hơn đối với những doanh nghiệp đã có sẵn quy trình automation. Vì thế, ngày càng nhiều test mới phải được viết trong thời gian ngày càng ngắn. Thiết bị mới, hệ điều hành mới và các tính năng mới như sensor mới lại được tung ra chỉ sau vài tuần, kéo theo nhu cầu bảo trì automation test và bộc lộ thêm defect mới.
Giải pháp
Timeline release cần đủ linh hoạt và mức độ ưu tiên của automation task cần được lên kế hoạch rõ ràng trong development cycle. Hãy dành thời gian phối hợp chặt chẽ với stakeholder để nhấn mạnh tầm quan trọng của testing và thương lượng một lịch launch thực tế hơn.
Khoảng trống của mã nguồn mở
Một trong những thách thức lớn nhất làm tỷ lệ automation thấp là giới hạn trong các tính năng mà framework automation hiện đại có thể cung cấp cho developer.
Mã nguồn mở thường gặp khó khi theo kịp những công nghệ mới nhất như face ID, fingerprint authentication, image injection và AI chatbot. Điều này có thể làm số lượng manual test case tăng lên, kéo theo technical debt trong manual testing. Việc tự động hóa environment management cũng rất khó và đòi hỏi kỹ năng liên quan đến nhiều điều kiện mạng của nhà mạng, vị trí, background event và các visualized service khác.
Giải pháp
Team cần có chiến lược hợp lý khi chọn test automation framework, sao cho phù hợp với skill set của thành viên và cách team triển khai phần mềm, bao gồm cả developer lẫn tester. Khi chọn framework, team cần đánh giá khả năng hỗ trợ các best practice như Page Object Model (POM). Ngoài ra, sử dụng dịch vụ test automation cũng là một hướng tốt cho các công ty không chuyên về CNTT.
Tìm hiểu thêm: Outsourced App Development: Pros and Cons
Độ ổn định và độ tin cậy của test automation
Bản chất của mobile testing thường tạo ra false negative do môi trường, độ ổn định của thiết bị và các vấn đề riêng trong testing. Việc debug các test này rất tốn thời gian và làm gia tăng rủi ro cho độ bao phủ kiểm thử tổng thể. Ngoài ra, việc thiếu phòng lab để test trên mobile device, emulator và desktop browser cũng là một thách thức khác ảnh hưởng đến độ ổn định của automation và dẫn đến chậm tiến độ dự án.
Giải pháp
Hãy thường xuyên cập nhật và rà soát automation scripts để xử lý các vấn đề về môi trường, tương thích và những thay đổi trong hành vi của ứng dụng. Đồng thời, nên thực hiện regression testing toàn diện để bảo đảm khả năng mở rộng và độ tin cậy của ứng dụng.
Tính thiếu ổn định và khả năng quan sát của test automation
Mỗi khi code mới được viết cho development hoặc update, nó phải được test xuyên suốt quá trình phát triển để bảo đảm ứng dụng hoạt động đúng như mong đợi. Tuy nhiên, cùng một test trên cùng một đoạn code đôi khi lại cho kết quả khác nhau. Hiện tượng này được gọi là flakiness. Việc tối ưu test trong pipeline và qua nhiều build là một thách thức vì các lý do sau:
- Test suite chứa nhiều flaky test không được xử lý cẩn thận và tiếp tục bị kéo từ chu kỳ này sang chu kỳ khác.
- Nhiều developer đang tạo test trùng lặp mà không có sự giám sát tổng thể của test suite.
- Test suite liên tục phình to, làm tăng thời lượng của chu kỳ test trong Continuous Integration (CI) và regression testing.
- Tổ chức không theo dõi các Key Performance Indicators (KPI) quan trọng để bảo đảm chất lượng test automation, chẳng hạn số test thường xuyên thất bại, thời gian chạy mỗi test qua các build, số lần retry cần thiết, v.v.
Giải pháp
Điều cần thiết là xác định và xử lý flaky test bằng cách quản lý dữ liệu tốt hơn, áp dụng POM và xử lý lỗi một cách robust. Đồng thời, cũng cần có KPI tốt hơn để theo dõi flakiness và khả năng quan sát chất lượng theo thời gian. Hãy kết hợp automation với manual testing để có độ bao phủ rộng hơn, đồng thời tích hợp non-functional testing và theo dõi KPI vượt ra ngoài chỉ số pass/fail đơn thuần.
Sự lệch pha của tool stack
Mỗi doanh nghiệp có nhiều kiểu persona khác nhau, mỗi người lại có kỹ năng và điểm mạnh riêng. Khi tool stack không phù hợp với kỹ năng của cá nhân hoặc team, sức khỏe chất lượng tổng thể của sản phẩm sẽ bị ảnh hưởng. Việc chọn tool là yếu tố quan trọng để đáp ứng testing practice phù hợp với mức độ chấp nhận của team, dù đó là BDD, TDD, Agile hay phương pháp khác.
Giải pháp
Hiện có nhiều test automation tool để lựa chọn như GitHub, Jenkins, Slack, cùng nhiều back-end service khác. Hãy nghiên cứu kỹ để tìm ra công cụ phù hợp nhất với yêu cầu thực tế của tổ chức.
Hướng dẫn 5 bước để triển khai mobile test automation
Một cách tiếp cận có hệ thống sẽ giúp tăng hiệu quả của quy trình testing. Dưới đây là những bước thiết yếu để vận hành thành công mobile test automation cho ứng dụng di động.
Bước 1: Thiết lập mục tiêu kiểm thử
Trước khi bắt đầu mobile test automation, điều quan trọng là phải xác định mục tiêu cụ thể – automation cần đạt được điều gì? Một số nhóm mục tiêu đáng cân nhắc gồm:
- Functional testing: bảo đảm mọi chức năng hoạt động như mong đợi trong các tình huống và tương tác người dùng khác nhau.
- Performance testing: đo độ phản hồi, thời gian tải và mức sử dụng tài nguyên trong nhiều điều kiện.
- Usability testing: đánh giá trải nghiệm người dùng và phát hiện các rào cản điều hướng.
- Regression testing: bảo đảm các chức năng cốt lõi vẫn hoạt động sau khi sửa bug và cập nhật.
- Compatibility testing: bảo đảm app hoạt động tốt trên nhiều thiết bị và hệ điều hành.
Khi mục tiêu được xác định rõ ràng, bạn sẽ dễ dàng xây dựng cách tiếp cận phù hợp cho test automation và chọn framework, công cụ thích hợp hơn.
Bước 2: Xây dựng test case thực tế
Khi đã có mục tiêu kiểm thử, bước tiếp theo là lên kế hoạch test case. Hãy xem test case như những chỉ dẫn chi tiết dành cho các “robot nhỏ”, mô tả tương tác của người dùng và kết quả mong đợi. Dưới đây là các trường hợp đặc biệt phù hợp để áp dụng automation.
- Các test lặp lại qua nhiều build
- Các test dễ gây lỗi do con người
- Các test cần nhiều bộ dữ liệu
- Các test tốn thời gian nếu làm thủ công
- Các test có rủi ro thấp
Ngược lại, automation không phù hợp với những test phụ thuộc nhiều vào phản hồi chủ quan như UI/UX hoặc có quá nhiều bước phức tạp. Những kịch bản mobile app testing quan trọng nhất có thể tự động hóa là functional test, unit test và integration test.
Bước 3: Chọn framework phù hợp
Framework cho mobile app testing automation là nền tảng của các automated test. Nó cung cấp cấu trúc, library và chức năng cần thiết để tạo cũng như chạy test script. Việc chọn framework phù hợp có thể ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả và khả năng bảo trì của test suite.
Hãy cùng xem 5 framework automation phổ biến:
- Linear: Dạng đơn giản nhất để tạo test, phù hợp cho các chương trình đơn giản hoặc unit test.
- Modular-based testing: Được dùng để xây dựng test scenario. Kết hợp các module với nhau sẽ tạo ra những kịch bản kiểm thử lớn và có ý nghĩa hơn.
- Keyword-driven: Cho phép phát triển framework dạng bảng bằng cách liên kết dữ liệu test bên ngoài với các action lưu trong bảng giống Excel. Tuy nhiên, cách này khá tốn thời gian dù nhiều script có thể dùng chung keyword.
- Data-driven: Thừa nhận rằng test có thể giữ nguyên nhưng dữ liệu thì thay đổi. Framework này lấy dữ liệu từ hệ thống bên ngoài khi test một chức năng như login.
- Hybrid: Là sự kết hợp của hai hoặc nhiều framework kể trên. Nhờ đó, team có thể xây dựng môi trường testing lý tưởng hơn.
Bước 4: Chọn công cụ kiểm thử phù hợp
Nhờ có các automated tool, test script có thể được viết dựa trên một hoặc nhiều framework ở trên. Có rất nhiều tool trên thị trường, và hiểu biết cơ bản về framework sẽ giúp bạn chọn được công cụ phù hợp hơn.
Khi chọn test automation tool, có thể cân nhắc các yếu tố sau:
- Hỗ trợ hệ điều hành
- Chi phí và khả năng mở rộng
- Loại test được hỗ trợ như unit test, regression test, functional test, v.v.
- Mức độ dễ sử dụng
Bước 5: Thiết bị thật hay thiết bị ảo
Ứng dụng sẽ được sử dụng trên nhiều hệ điều hành và thiết bị khác nhau. Tuy nhiên, việc kiểm thử trên mọi loại mobile device là điều không thể do số lượng và cấu hình quá lớn. Thực tế nhất là nên test ít nhất trên một số thiết bị mục tiêu, ví dụ các thiết bị iOS mới nhất và những dòng Android phổ biến. Phần còn lại có thể được test trên thiết bị ảo, hay còn gọi là simulator hoặc emulator.
Xem thêm: Mobile App Development Service của chúng tôi.
Kết luận
Test automation là một phần thiết yếu trong toàn bộ vòng đời phát triển ứng dụng nhờ những lợi ích quan trọng mà nó mang lại cho doanh nghiệp. Kết quả testing thành công giúp bảo đảm quy trình phát triển hiệu quả và khả năng sinh lời cho doanh nghiệp. Khi hiểu rõ những thách thức cốt lõi của mobile test automation và các giải pháp tương ứng, bạn sẽ có cơ sở tốt hơn để chọn framework và công cụ automation phù hợp với mục tiêu tổng thể của ứng dụng di động. Trong bối cảnh mobile app sẽ còn tiếp tục phát triển trong những năm tới, doanh nghiệp cần tận dụng tốt test automation để duy trì năng lực cạnh tranh trên thị trường.
